Οι HPV (Human Papilloma Viruses – Ιοί των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων) προσβάλουν εξίσου γυναίκες και άνδρες. Έχουν αναγνωριστεί 200 διαφορετικοί τύποι HPV. Μια ομάδα από αυτούς (περίπου 40 ιοί), ονομάζονται γεννητικοί HPV και μας ενδιαφέρουν ιδιαιτέρως, διότι προκαλούν κονδυλώματα και καρκίνους.
Οι διάφοροι γονότυποι και ποιες περιοχές πλήττουν
Οι HPV ταξινομούνται βάσει της διαφοράς στο DNA τους σε διαφορετικούς γονότυπους, οι οποίοι είναι γνωστοί με αριθμούς (π.χ. HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45 κτλ.). Αξίζει να θυμάστε: Οι περισσότεροι από τους 200 γνωστούς HPV προσβάλλουν το δέρμα και προκαλούν καλοήθεις αλλοιώσεις, όπως θηλώματα, μυρμηγκιές κ.ά. Αυτοί ονομάζονται δερματικοί HPV (γονότυποι 1, 2, 3, 4, 7, 10 κ.ά.). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι γεννητικοί HPV (γονότυποι 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45 κ.ά.), οι οποίοι μεταδίδονται με τη σεξουαλική επαφή και μολύνουν το δέρμα και τους βλεννογόνους του κατώτερου γεννητικού συστήματος, της περιπρωκτικής περιοχής, του στοματοφάρυγγα και του λάρυγγα. Οι γεννητικοί τύποι ενδέχεται να προκαλέσουν καλοήθεις αλλοιώσεις, όπως τα κονδυλώματα, αλλά και προκαρκινικές αλλοιώσεις και καρκίνους στις περιοχές που επηρεάζουν.
Γεννητικοί HPV: Δύο διαφορετικές ομάδες που προκαλούν ποικίλα νοσήματα.
Οι HPV χαμηλού κινδύνου (γονότυποι 6, 11, 40, 42-44, 54, 55, 57, 61, 62, 64, 67, 69, 71, 72, 74, 81, κ.α.) συνήθως προκαλούν καλοήθεις αλλοιώσεις. Οι πιο γνωστές από αυτές είναι τα οξυτενή κονδυλώματα (το 90% των οξυτενών κονδυλωμάτων οφείλεται στους HPV 6 και 11). HPV υψηλού κινδύνου: τι προκαλούν; Οι HPV υψηλού κινδύνου (γονότυποι 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66-68, 70, 73, 82, κ.α.) είναι δυνατόν να προκαλέσουν καρκίνους στα ακόλουθα όργανα: τράχηλο της μήτρας, κόλπο, αιδοίο, πρωκτό σε γυναίκες και άνδρες, πέος, στοματοφάρυγγα σε γυναίκες και άνδρες, λάρυγγα σε γυναίκες και άνδρες.
HPV: Μόλυνση
Μετάδοση: Πού βρίσκονται οι HPV που θα σας μολύνουν; Οι HPV επιβιώνουν και πολλαπλασιάζονται αποκλειστικά στον άνθρωπο. Σε ένα μολυσμένο άτομο οι γεννητικοί HPV εντοπίζονται στην επιφάνεια των επιθηλίων στα οποία έχουν δημιουργήσει λοίμωξη (στο αιδοίο, στον κόλπο, στον πρωκτό, στο πέος).
Πώς γίνεται η μόλυνση και πώς ξεκινά μια λοίμωξη από HPV; Ο πιο συχνός τρόπος είναι ο εξής: Με την τριβή κατά τη σεξουαλική επαφή ο ιός μεταφέρεται από το δέρμα του μολυσμένου ατόμου στο δέρμα του/της συντρόφου. Οι μικροτραυματισμοί του δέρματος και των βλεννογόνων κατά τη σεξουαλική επαφή ευνοούν τον ιό να διεισδύσει βαθύτερα στο επιθήλιο και να αναπτύξει λοίμωξη και αλλοιώσεις.
Είναι πιο πιθανό να προσβληθείτε από HPV μέσω: Κολπικής σεξουαλικής επαφής χωρίς προφυλακτικό, πρωκτικής σεξουαλικής επαφής χωρίς προφυλακτικό. Υπάρχει μικρότερη πιθανότητα να κολλήσετε: Με κολπική ή πρωκτική επαφή με προφυλακτικό, με στοματογεννητική επαφή, με έντονη τριβή της γεννητικής χώρας με μολυσμένα αντικείμενα (sex toys) ή δάχτυλα Δεν είναι εφικτό να κολλήσετε HPV: Από την έδρα μιας τουαλέτας, από πόμολα, χειρολαβές, βρύσες κ.λπ. Η χρήση προφυλακτικού μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης της HPV λοίμωξης, ωστόσο δεν παρέχει πλήρη προστασία, επειδή δεν καλύπτει όλη την επιφάνεια του πέους.
HPV λοίμωξη: Συμπτώματα – κλινική εικόνα
Τι συμπτώματα εμφανίζει κάποιος που μολύνεται από HPV; Συνήθως δεν παρουσιάζει κανένα σύμπτωμα. Οι περισσότεροι άνθρωποι που έχουν μολυνθεί δεν το γνωρίζουν, ακριβώς επειδή δεν είχαν καθόλου συμπτώματα. Από αυτούς που έχουν μολυνθεί μόνο λίγοι θα εκδηλώσουν αλλοιώσεις που είναι ορατές με το γυμνό μάτι. Οι εμφανείς αλλοιώσεις είναι: τα οξυτενή κονδυλώματα, μερικές από τις προκαρκινικές αλλοιώσεις στο αιδοίο και στην περιπρωκτική περιοχή οι διηθητικοί καρκίνοι Τα οξυτενή κονδυλώματα προεξέχουν από το δέρμα, είναι ευδιάκριτα και συχνά ψηλαφώνται. Οι ασθενείς εντοπίζουν τα κονδυλώματα που βρίσκονται στο εφήβαιο, στο αιδοίο, στο περίνεο, στο πέος και στην περιπρωκτική περιοχή. Δεν μπορούν όμως να γνωρίζουν εάν υπάρχουν κονδυλώματα στον κόλπο, στον τράχηλο της μήτρας ή στον πρωκτικό σωλήνα. Αυτά εντοπίζονται κατά την εξέταση από το γιατρό. Οι προκαρκινικές αλλοιώσεις στον τράχηλο της μήτρας δεν διακρίνονται με το γυμνό μάτι. Συνήθως δημιουργείται υποψία για προκαρκινικές αλλοιώσεις στον τράχηλο της μήτρας, εάν βγει θετικό το HPV τεστ ή εάν εντοπιστούν ύποπτα κύτταρα στο τεστ Παπανικολάου. Εάν προκύψει υποψία για ύπαρξη προκαρκινικών αλλοιώσεων, το επόμενο βήμα είναι να γίνει εξέταση με το κολποσκόπιο. Η εξέταση ονομάζεται κολποσκόπηση.
Θεραπεία των νοσημάτων που οφείλονται στον HPV
Δεν υπάρχει θεραπεία που να εξαλείφει τον ιό από τον οργανισμό. Με τον όρο θεραπεία εννοούμε την αφαίρεση των αλλοιώσεων που προκάλεσαν οι HPV (οξυτενή κονδυλώματα, προκαρκινικές αλλοιώσεις και καρκίνους). Ο ιός όμως παραμένει στο δέρμα και στους βλεννογόνους στις γειτονικές περιοχές. Συνήθως ο HPV καταστέλλεται από ένα υγιές ανοσοποιητικό σύστημα σε κάποιο χρονικό διάστημα μετά από τη θεραπεία των αλλοιώσεων, αλλά αυτό δεν συμβαίνει πάντα. Στη μεγαλύτερη πλειοψηφία των ασθενών που υποβάλλονται σε θεραπεία για προκαρκινικές αλλοιώσεις στον τράχηλο της μήτρας, ο HPV ανιχνεύεται για κάποιους μήνες ή και για 1-2 έτη μετά από τη θεραπεία και έπειτα παύει να ανιχνεύεται. Υπάρχουν όμως ελάχιστες ασθενείς στις οποίες ο ιός συνεχίζει να ανιχνεύεται για μεγάλο διάστημα ή επανεμφανίζεται μετά από κάποια έτη. Για τον λόγο αυτό συνιστάται οι ασθενείς να παρακολουθούνται έως και 25 έτη μετά από τη θεραπεία των προκαρκινικών αλλοιώσεων στον τράχηλο της μήτρας.